Emotieregulatie: leren omgaan met onze gevoelens
Terug naar alle artikelen Wat zijn emoties en waarom zijn ze belangrijk? Emoties ervaren we iedere dag. Ze vertellen ons wat er vanbinnen gebeurt en
16 september 2025
Geen reacties
Iedereen maakt het wel eens mee: je ligt in bed, wordt wakker van een geluid ergens in huis, en ineens voel je een golf van spanning. Je brein schiet in een split second in de stressmodus. Maar waarom gebeurt dat eigenlijk? En hoe komt het dat onze gedachten zo’n directe invloed hebben op ons gevoel en gedrag?
In deze blog vertellen we over de relatie tussen gedachten, emoties en stress. Je leert hoe je je eigen denkpatronen beter kunt herkennen en beïnvloeden, zodat je meer rust en regie ervaart. Ook in moeilijke situaties.
Stel je voor: je bent alleen thuis, het is midden in de nacht en je schrikt wakker van een geluid. Als je eerste gedachte is: “Er zit een inbreker in huis”, dan zul je waarschijnlijk direct angst voelen. Je lichaam spant zich aan, je hartslag stijgt, en je gedrag past zich aan. Misschien bel je de politie, misschien verstop je je, of ga je op onderzoek uit.
Maar wat nou als je denkt: “Oh, dat is vast de kat die iets heeft omgegooid”? Dan is je reactie waarschijnlijk veel milder. Misschien zucht je even, draai je je om, en val je weer in slaap.
De situatie is exact hetzelfde. Alleen je gedachte is anders. En die gedachte bepaalt wat je voelt én wat je doet.
Wat je denkt, bepaalt wat je voelt. Wat je voelt, bepaalt wat je doet.
Gedachten zijn krachtige triggers voor stress. Vooral wanneer ze negatief, doemdenkend of veroordelend zijn. Denk aan:
“Ik ben niet goed genoeg.”
“Straks val ik door de mand.”
“Iedereen gaat me uitlachen.”
Deze automatische gedachten, vaak niet eens bewust opgemerkt, kunnen zorgen voor een gevoel van angst, onzekerheid of somberheid. En dat gevoel beïnvloedt vervolgens je gedrag: je stelt uit, trekt je terug of gaat pleasen. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel tussen denken, voelen en doen.
Gedachten ontstaan razendsnel. Vaak zó snel, dat je nauwelijks doorhebt dat je überhaupt iets dacht. Het loont dan ook om jezelf te trainen in het herkennen van die gedachten. Een praktisch stappenplan helpt je daarbij:
Wat gebeurde er precies? Beschrijf de gebeurtenis zo neutraal mogelijk, alsof je het door een camera bekijkt. Dus: wie, waar, wanneer, wat?
Kies uit de basisemoties: bang, boos, bedroefd, blij of beschaamd. Dit helpt om het overzichtelijk te houden. Geef een score van 0-100% aan het gevoel.
Wat ging er op dat moment door je hoofd? Schrijf het letterlijk op. Geen vragen, maar stellende zinnen. Bijvoorbeeld: “Ik ga falen”, of “Niemand vindt me aardig.”
Zij het wel voornamelijk vragen die door je heengaan? Probeer dan het antwoord te noteren op de vraag dat het gevoel kan verklaren.
Voorbeeld:
Gevoel: Angst 85%
Automatische gedachten: “ga ik mijn examen morgen halen?
Je schrijft op: “Ik ga mijn examen morgen verprutsen!”
(dit is namelijk het antwoord dat je angstig maakt)
Beschrijf je gedrag. Heb je iets vermeden? Ben je boos op iemand afgestapt? Heb je je teruggetrokken / afspraken afgezegd?
Wat leverde deze gedachten en dit gedrag op, op de korte én lange termijn?
Als je eenmaal zicht hebt op je automatische gedachten, kun je ze ook gaan bevragen. Een krachtig hulpmiddel hierbij zijn de vier vragen van Byron Katie, een methode die je helpt om afstand te nemen van de negatieve kracht van gedachten:
Weet je zeker dat het klopt wat je denkt?
Is er hard bewijs, of is het vooral een overtuiging?
Wat voel je? Hoe gedraag je je? Hoe beïnvloedt het je relaties?
Zou je je vrijer voelen? Lichter? Zelfverzekerder?
Wil je je gedachten nog verder onderzoeken? Kies 1 tot 3 vragen die je verder helpen:
Welk bewijs heb ik voor en tegen deze gedachte?
Hoe zou iemand anders hiernaar kijken?
Is er een andere, logischere verklaring?
Ben ik mijn gevoel aan het verwarren met feiten?
Wat zijn de voor- en nadelen van deze gedachte?
Hoe kijk ik hier over een maand op terug?
Wat als ik deze gedachte gewoon loslaat?
Stel, je denkt: “Ik ga dat examen nooit halen.” Je hebt inmiddels ingezien dat je deze gedachte niet zeker weet. Maar jezelf het tegenovergestelde vertellen (“Ik ga het examen zeker halen”) voelt misschien ook ongeloofwaardig.
Een meer helpende gedachte zou dan kunnen zijn: “Ik doe mijn best om me goed voor te bereiden.” Deze gedachte is realistischer, constructief en motiveert zonder extra druk
Je bént je gedachten niet. Je hébt gedachten. En je kunt kiezen of je ze gelooft (of niet).
Door je denkpatronen beter te begrijpen en uit te dagen, vergroot je je mentale veerkracht. Je voelt je minder geleefd door stress en emoties, en krijgt meer grip op wat je denkt, voelt en doet.
Het vraagt oefening, reflectie en soms ook wat geduld. Maar de winst is groot: meer rust in je hoofd, meer ruimte om jezelf te zijn, en meer vrijheid om te reageren zoals jij dat écht wilt.
Wil je zelf ervaren hoe meer grip op je gedachten leidt tot minder stress en meer rust in je leven? Zet vandaag de eerste stap. Meld je aan en ga aan de slag met bewezen tools die echt verschil maken.
Terug naar alle artikelen Wat zijn emoties en waarom zijn ze belangrijk? Emoties ervaren we iedere dag. Ze vertellen ons wat er vanbinnen gebeurt en
Terug naar alle artikelen Hoe omgaan met een partner die snel boos wordt? Iedereen kent ze wel: die momenten waarop je partner iets zegt of
Terug naar alle artikelen Verwijzing voor de GGZ Als je merkt dat het niet zo lekker met je gaat en je overweegt om hulp te
Terug naar alle artikelen De kunst van nee zeggen Elke keer dat je ‘ja’ zegt tegen iets, zeg je eigenlijk ‘nee’ tegen iets anders. Iedereen
Terug naar alle artikelen Welke factoren beïnvloeden seksualiteit? In relaties en seksualiteit draait het niet alleen om biologie, maar ook om context. Onze omgeving, stemming
Terug naar alle artikelen Waarom is nee zeggen zo moeilijk? Nee zeggen voelt soms lastig, zeker als je bang bent iemand teleur te stellen of