Drie types jaloezie in een relatie

  1. Home
  2. /
  3. Kennisbank
  4. /
  5. Relaties
  6. /
  7. Drie types jaloezie in een relatie

Wat is jaloezie?

Vrijwel iedereen is weleens jaloers geweest in een relatie. Een naar gevoel van iets tekort te komen of iets te dreigen verliezen. In een relatie met je partner houdt jaloezie vaak het gevoel in dat gepaard gaat aan het mogelijk of daadwerkelijk je partner verliezen relatie aan een ander persoon (dan wel een ingebeeld persoon). Jaloezie hangt sterk samen met angstige gevoelens, boosheid, je alleen of bedreigd voelen en afwijzing.

In de spreektaal wordt jaloezie (of jaloers zijn) vaak verward met afgunst. Afgunst is een andere negatieve pijnlijke emoties waarbij je in feite iemand iets misgunt dat je zelf ontbeert. 

Welke vormen van jaloezie zijn er binnen een relatie?

In de literatuur worden drie vorm van jaloezie omschreven, namelijk 

reactieve jaloezie

angstige jaloezie

preventieve jaloezie

1) Reactieve jaloezie

Reactieve jaloezie wordt als de meeste ‘gezonde’ vorm van jaloezie gezien. Je bent jaloers omdat er ook direct een aanleiding voor is en hier reageer je op. Je bent bijvoorbeeld met je vriend(in) op stap en terwijl je terugloopt van een toiletbezoek zie je overduidelijk een flirt ontstaan tussen jouw partner en iemand aan de bar. Of: je komt er via een goede vriend achter dat jouw partner al een tijd een affaire heeft met iemand op het werk. Je zou kunnen zeggen: de jaloerse gevoelens die ontstaan zijn terecht. Het zijn de gevoelens die ontstaan uit het (dreigende) verlies van een liefdespartner. Alhoewel de gevoelens terecht of gegrond zijn, zijn de gedragingen die hieruit voortkomen dit niet altijd.

2) Angstige jaloezie

Bij angstige jaloezie speelt de ‘catastrofe’ met name af in je eigen voorstelling of in het hoofd. Er ontstaan mentale beelden en gedachten van mogelijk ontrouw en als gevolg hiervan wordt de partner angstig, achterdochtig en bezorgd. De angstige jaloerse partner raakt vaak onzeker over zichzelf en de relatie. Daarnaast lukt het vaak niet meer goed om ontspannen in de relatie te staan, waardoor de kwaliteit van de relatie achteruitgaat.

3) Preventieve jaloezie

Bij preventieve jaloezie speelt er een vorm van verlatingsangst. De partner stelt alles in staat om ervoor te zorgen dat zijn/haar partner geen overspel pleegt. Dit kan bijvoorbeeld inhouden dat er veel controlegedrag is: controleren van telefoon, e-mail, social media en locatie (GPS). Maar het kan ook verder gaan door jouw partner te claimen en activiteiten te verbieden.

Wat is ziekelijke jaloezie of pathologisch jaloers?

Binnen de literatuur wordt reactieve jaloezie als de ‘gezonde’ vorm van jaloezie gezien. Er is immers een aanleiding voor. Je kan het dan zien op een continuüm (gezond naar ongezond) met als volgorde respectievelijk reactief, preventief, angstig.

Ziekelijke jaloezie zijn gedragingen (en gevoelens) die niet in verhouding staan met de aanleiding én de relatie of de andere partner substantieel en consequent schaden. De jaloerse partner heeft alleen nog maar oog voor informatie in lijn is met de overtuiging die is ontstaan: mijn partner gaat vreemd. Informatie wat daarmee in strijd is wordt niet gezien en/of niet opgeslagen. Dit is een fenomeen wat binnen de psychologie bekend staat als: confirmation bias.

Uiteindelijk ontstaat er hierdoor mogelijk een ‘zelf vervullende voorspelling’ (selffulfilling prophecy): de jaloerse partner is met zijn/haar gedrag zo negatief en verstikkend dat de partner uit de relatie stapt of in de armen van een ander belandt.

Relatietherapie bij jaloezie

Hebben jullie een relatie en speelt jaloezie daarbinnen een grote rol? EFT relatietherapie is dan een geschikt manier om meer inzicht in te krijgen en de negatieve patronen te doorbreken. Kijk op onze relatietherapie pagina voor meer informatie of meld je direct aan!

relatieproblemen oplossen

Deze blog delen?

Facebook
Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Email

Meer weten?

×